La Grange Verte - Herkomstbenaming Franse wijnen



De Franse herkomstbenamingen AOC - AOP - Vin de Pays - IGP - Premier Cru - Grand Cru


Verwarrend of niet!?


Het woud van beschermde herkomstbenamingen in wijnland is inmiddels groot. Elk land kent de diverse benamingen voor de herkomst en ook voor de 'kwaliteit' van de wijn. Kwaliteit, dan wel tussen aanhalingstekens, want een geregistreerde herkomst met kwaliteitsaanduiding wil nog niet zeggen dat de wijn met vakmanschap is gemaakt en lekker is….. Het zegt alleen iets waar vandaan de wijn komt en aan welke minimale eisen de wijn voldoet.


Frankrijk

In Frankrijk kent onder andere de Appellation d'Origine Contrôlée (vaak afgekort tot AOC of soms tot AC). Sinds 1992 is daar het Europese Appellation d'Origine Protégée (AOP) bij gekomen. Een AOP is dezelfde vorm van beschermde herkomstbenaming, die we steeds vaker op wijnflessen tegenkomen i.p.v. AOC. Op den duur zal de term AOP de term AOC (AC) vervangen. In ons assortiment komen beide termen nog voor en is de beslissing aan de wijnproducent dit eventueel te veranderen.


De producten moeten bij een AOP voldoen aan de productievoorwaarden die zijn vastgesteld door het Franse INAO (Institut National des Appellations d'Origine) voor het specifieke gebied. Deze bepalingen zijn zeer streng en gelden voor wijn en ook voor een aantal andere producten zoals kaas, olijfolie, olijven, honing en noten.


Wat de wijnen betreft hebben de eisen betrekking op het productiegebied, aantal aangeplante wijnstokken per hectare, minimum alcoholgehalte, maximum opbrengst, verbouwmethode, snoeien, wijnbereiding en het etiket. Alle wijnen die in aanmerking komen voor de AOP-benaming worden onderworpen aan een analyse en een keuring onder andere door te proeven. Het spreekt vanzelf dat alle AOP-wijnen worden geproduceerd binnen een vastgelegd geografisch gebied.


Het systeem is in de jaren '20 van de vorige eeuw ontwikkeld door de jurist en wijnproducent baron Le Roy de Boiseaumarié toen nog uitsluitend voor de regio Châteauneuf-du-Pape. Zijn doel was in der tijd te voorkomen dat door vervalsingen en slechte kwaliteit wijn te leveren, het wijndomein van Châteauneuf-du-Pape een slechte reputatie zou krijgen. Wijnen die voldeden aan deze (toen nog) AOC zouden dan de reputatie hoog houden. Vrijwel alle zaken die invloed hebben op de wijn, werden minutieus beschreven.


In 1935 brak het AOC landelijk door en werd het Comité National des Appellations d'Origine opgericht, nu bekend als INAO. Zij stelden vergelijkbare richtlijnen op voor andere wijnstreken en organiseerde ook de handhaving!


Op het etiket zijn een aantal gegevens verplicht:

Naam van de appellation d'origine (nu Proteegé).

De vermelding van Appellation d'Origine Protégée (AOP), "Appellation d'Origine Contrôlée" of "Appellation Contrôlée" met daartussen de naam van de appellation. Bijvoorbeeld: "Appellation Bordeaux Contrôlée". Tegenwoordig natuurlijk Appellation Bordeaux Proteegée. Enige uitzondering is Champagne. Daar hoeft deze vermelding niet op het etiket te staan.

Naam, firmanaam en adres van de bottelaar.

De netto-inhoud. (Bijvoorbeeld: 75 cl)

Vermelding van het alcoholgehalte in %. (B.v.: 12.5 %)

De vermelding "France", "Produit de France" of "Produce of France" is verplicht voor de export.

Lotnummer.

Bevat sulfiet en

Alcohol is gevaarlijk voor zwangere vrouwen


Facultatieve gegevens:

Naam en adres van de voor de oogst verantwoordelijke eigenaar(s).

De naam van het bedrijf: Cave Coöperatieve, Domaine, Clos, Château, ...

De vermelding of de wijn gebotteld is door de vereniging wijnbouwers (cave coopérative) of door het eigen bedrijf (Domaine, Chateau, in het productiegebied ...).

Aanvullende gegevens zoals het wijnjaar en gegevens over de kwaliteit.


Classificaties binnen de AOP

Binnen de appellations Proteegé zijn ook classificaties gecreëerd om de beste wijnen of wijngaarden te onderscheiden van de andere (Village, Grand Cru, Premier Cru, Grand Cru Classé, Deuxième Cru, etc.). Het onderscheid is niet altijd actueel, in de Bordeaux is deze volgorde in 1855 vastgesteld en daarna op één geval na, niet meer veranderd. De Fransen hechten waarde aan deze traditie, zeker als het om oude wijnhuizen gaat. De sub classificaties verschillen per streek of district en ook de volgorde. Dat is nogal verwarrend. In Saint-Emilion staat een grand cru onderaan, in de Bourgogne juist aan de top!


VDQS een verdwenen categorie

Net onder de Appellation Contrôlée vinden we de V.D.Q.S. wijnen dat staat voor Appellation d'Origine Vin Délimité de Qualité Supérieure. Doordat vele wijnen inmiddels zijn gepromoveerd tot de AOP-klasse, zijn er vrijwel geen wijnen meer te vinden die vallen onder deze categorie.


Vin de Pays / IGP

De een na laagste wijnclassificatie is de Vin de Pays. In Europa wordt hiervoor de term IGP (Indication Géographique Protégée) gebruikt, wat ook steeds vaker op Franse wijnen is te vinden. Dit zijn streekwijnen waarvoor minder strenge normen gelden dan voor het AOP of VDQS label. In de regel worden voor Vin de Pays wijnen meer druivensoorten toegelaten en zijn de streken wat minder strikt geformuleerd (van heel klein tot een groep departementen (Pays d'Oc)). Ook voor de Vin de Pays wijnen geldt een maximum opbrengst per hectare, is er een minimum alcoholpercentage en een keuring noodzakelijk. Het is dus zeker geen wijn die aan de aandacht ontsnapt. Ook wij hebben wijnen die onder deze appellation vallen en voldoen aan de hoogste eisen, bijvoorbeeld  Chateau la Gineste Rosé IGP Côte du Lot en Domaine de Larzac met een tweetal IGP-wijnen.


Verder moeten we ons bedenken dat sommige IGP's tot de wereldtop behoren. Gewoonweg omdat ze andere dan binnen het AOP toegestane druiven bevatten. Hierdoor is het voor deze wijnen uitgesloten om een AOP te verkrijgen, maar wel een IGP of wel in Frankrijk nog veel gebezigde term Vin de Pays.


Vin de Table of Vin de France

Tot slot hebben we de Vin de Table, die door de nieuwe regels in Europees-wijnland steeds vaker als Vin de France te zien krijgen. Voor Vin de France bestaat geen herkomstbeperking en ook geen kwaliteitsnormen, behalve dat het uit Frankrijk komt. De kwaliteit van deze wijnen loopt extreem uiteen. Van echt het putje van het Franse land, tot aan top producten die onder geen enkele herkomstbenaming passen dan alleen onder Vin de France. Een goed voorbeeld hiervan is onze wijn van Les Hauts de Bonaguil. Past niet binnen de AOP Cahors en ook niet onder de IGT Côte du Lot, dus wordt het automatisch een Vin de France. De kwaliteit van deze wijn is onberispelijk en de smaak is een extractie van de druiven en bodem en behoort zonder meer tot een van de bijzonderste wijnen van ons assortiment. Zo zie je maar, dat een herkomstbenaming niets zegt van de kwaliteit van een wijn.


Tot slot

Met de herkomstbenamingen is heel veel geregeld en dichtgetimmerd. Als consument kunnen we dus op het etiket heel veel informatie over de wijn vinden. Doch, of het lekker is, zal altijd nog moeten blijken. Wel zegt het iets over de herkomst en weet je snel de wijn te vinden die mogelijk bij jou past. Het blijft gevaarlijk een absoluut belang te hechten aan de classificaties op het etiket. Uiteindelijk zal de smaak bepalen waar de wijn in jouw persoonlijke rijtje thuishoort. Exceptioneel, erg lekker, best wel lekker, twijfelachtig maar in de week wel te drinken tot regelrecht 'slecht'.


Terug naar WijnZin