La Grange Verte - WijnZin - Wat kost wijn?

Er zijn maar weinig producten waarvan de prijzen zo sterk uiteenlopen als bijvoorbeeld van wijn. Ooit wel eens afgevraagd waarom kost de ene fles wijn nog geen drie euro en de andere meer dan honderd of nog of zelfs nog meer? Tal van factoren bepalen de uiteindelijke verkoopprijs van een fles wijn. Sommige liggen voor de hand en anderen zijn moeilijk te achterhalen.


Eenvoudigweg zou je kunnen berekenen dat de prijs van een fles wijn wordt bepaald door vier factoren: de productiekosten en winstmarge van de producent, de transportkosten, de accijnzen en BTW en tot slot de winstmarge van de wijn(groot)handel.


De productiekosten

Wat zijn de werkelijke productiekosten van een fles wijn? De eerste kosten zijn natuurlijk de wijngaard. Wordt deze gehuurd, is de wijngaard in eigendom of is de wijnproducent afhankelijk van druiventelers. In het laatste geval zijn de verschillen enorm. Zo kost één kilo druiven uit de betere champagnewijngaarden makkelijk zeven euro, terwijl diezelfde kilo in het Spaanse La Mancha nauwelijks twintig eurocent opbrengt. Ook de grondprijzen lopen sterk uiteen. Voor één hectare wijngaard in een verloren uithoek in het Franse zuiden betaal je nauwelijks 3.000,- euro, terwijl de allerbeste crus in Champagne al snel de 800.000,- euro ver kunnen overstijgen. En er is ook nog de productiehoeveelheid: hoe lager het rendement per hectare, hoe duurder de wijn. Ook de vinificatie is gebonden aan tal van variabele parameters. kiest de producent voor eenvoudige wijnen die na een snelle vergisting op betonnen of roestvrijstalen kuipen direct gebotteld worden, dan zal de kostprijs heel wat lager liggen dan bij de wijnboer die opteert voor een lange rijping op (gedeeltelijk) nieuwe eikenhouten vaten. Een eikenhouten vat van 300 liter, gemaakt van superieure Franse Limousine eiken, kost al makkelijk 750,- euro. Datzelfde vat afkomstig uit Slovenië nog niet eens de helft. En wie opteert voor houtschilfers in plaats van vaten is er voor een zelfde hoeveelheid wijn al vanaf nauwelijks 50 euro genoeg om eiken toe te voegen aan de wijn. Als laatste hangt de kostprijs van wijn af van de winstmarge van de producent.


De fles en de kurk

De enige min of meer vaste productiekosten zijn de verpakkingsmaterialen (sluiting, fles, etiket, capsule, kisten of kartonnen verpakking). De meest eenvoudige kurksluitingen (perskurk, gemaakt van aan elkaar gelijmd kurkgranulaat) kan je al op de kop tikken voor 2 à 3 cent, maar voor de allerbeste (en langste) natuurkurk kan de prijs oplopen tot 1 euro. Ook het glas wordt steeds duurder. Dermate zelfs dat champagneproducenten overwegen om in de toekomst minder dikke flessen te gebruiken om de kosten in toom te houden. Gemiddeld wordt de verpakkingskost op 90 cent per fles geraamd.


Transport

Na het bottelen moet de wijn op transport. En wie denkt dat het vandaag nog stukken meer kost om wereldwijn naar Nederland te brengen dan een flesje Frans, slaat de plank goed mis. Zo komt het zelfs goedkoper uit om één container Zuid-Afrikaanse wijn naar Rotterdam te vervoeren dan een vrachtwagen naar Bordeaux te sturen voor een pallet. Veel heeft uiteraard te maken met het volume van de te transporteren wijn. Een kleine wijnhandelaar zal al snel 50 eurocent per fles kwijt zijn terwijl supermarkten die prijs tot 0,08 eurocent kunnen drukken. Die laatste hebben nog een troef: zij kiezen steeds vaker voor bulkwijn die hier wordt gebotteld. Dat maakt het transport nog goedkoper.


Belastingen

Als dan de wijn een keer de grens over is gekomen dan moeten er nog belastingen worden betaald: accijnzen (66 eurocent per fles; mousserend tot voor kort (is per 1 januari 2017 vervallen) zelfs 2,38 euro per fles). En dit alles vooraf, zonder dat je nog één fles hebt verkocht. En dan over het geheel (inkoop, accijnzen, transport, winst) nog 21% BTW. Tel uit je winst…. Nou ja winst…


Winstmarge

De gemiddelde winstmarge van de supermarkten is een goed bewaard geheim, maar wordt geschat op 20%, die van de groothandelaars en importeurs tussen de 20- en 30%, terwijl kleinere wijnwinkels wordt geschat op 30%. Nogal logisch, want die laatste heeft beduidend meer kosten en importeert minder grote volumes dan de supermarkten. Bovendien is hij frequenter aangewezen op groothandelaars of importeurs dan de supermarkten. Toch blijft die 20% winstmarge een bijzonder variabel gemiddelde. Op merkchampagnes verdient men nauwelijks een paar luttele procentjes (omdat die flessen overal te vinden zijn en de concurrentie bijzonder groot is), terwijl wijnen die exclusief geïmporteerd worden (en dus moeilijk te vergelijken vallen) ruim boven die 20 procent afgeroomd kunnen worden. Niet onbelangrijk detail: of je die wijn nu in de supermarkt of bij de wijnhandelaar koopt, er dient nog die reeds genoemde 21 % BTW bijgeteld te worden.


Horeca

En de horeca? Nog stukken moeilijker om de winstmarge te bepalen. Door de bank genomen wordt het criterium 'aankoopprijs maal drie' gehanteerd, maar een zekerheid is dit niet. Zo zijn er al tal van restaurants die met meer bescheiden vaste opslag per fles werken in de hoop het verbruik te vergroten. Maar er zijn ook heel wat eethuizen die de wijn al snel met vier of vijf vermenigvuldigen. Feit is wel dat op de duurste wijnen de kleinste marges genomen worden (niet eens 'maal twee') terwijl op 'huiswijnkarafjes' dat al snel kan oplopen tot een factor tien.


Wij hopen met dit artikel wat meer inzicht te geven in de kostprijs van een fles wijn. Ook in de prijs/kwaliteit verhouding.